Ameryka Ameryka

„Ameryka Ameryka” to film w reżyserii Elii Kazana, autora tak znanych przedsięwzięć filmowych jak „Tramwaj zwany pożądaniem” z 1952 roku, „Viva Zapata” z tegoż samego roku czy „Na wschód od Edenu” z 1955 roku. „Ameryka, Ameryka” doczekała się trzech nominacji i jednej nagrody Oskara (za najlepszą czarno-białą scenografię). Jeszcze więcej nominacji i nagród zyskał film w rywalizacji o Złote Globy.

"Ameryka Ameryka" otrzymał Oskara za najlepszą scenografię w filmie czarno-białym

"Ameryka Ameryka" otrzymał Oskara za najlepszą scenografię w filmie czarno-białym

Fabuła filmu została zaczerpnięta przez reżysera i autora scenariusza zarazem z losów rodzinnych – a konkretnie o emigracyjnych losach jego wuja, który nie potrafiąc znaleźć sobie miejsca w rodzinnej Turcji w latach prześladowań mniejszości ormiańskich o greckich. Młody, naiwny jeszcze i idealistyczny bohater filmu, wywodzący się z Anatolii, Stavros Topouzoglou, marzy o życiu w USA i o tym, że rodzina, wspomagając jego pragnienie lepszego życia dopomoże mu w realizacji planów wyjazdu. Zamiast podróży do Ameryki, przychodzi mu wyprawić się na osiołku do Konstantynopola, gdzie ma pomagać w tworzeniu rodzinnego sklepu z dywanami. Szereg niesprawiedliwości i wydarzeń podważających jego wiarę w dotąd wyznawany wizerunek świata i relacji między ludźmi doprowadzają do tego, że z pełnym zaangażowaniem i desperacją podejmuje walkę o to, by zdołać uciułać 110 tureckich funtów, by móc opłacić podróż najniższą klasą do upragnionej Ameryki. Musi jednak bezradnie przyglądać się wyzyskowi i bezkarności tureckich prześladowców, grabiących i wykorzystujących wszystkie etniczne mniejszości.

Bezwzględna lekcja życia, jaką odbiera młody człowiek kształtuje jego nowe spojrzenie na los, przeznaczenie i możliwość współtworzenia własnej przyszłości. Jak każdy z emigrantów Stavros musi poznać i uporać się z poczuciem rozdarcia, nieprzebranym żalem i tęsknotą za ojczyzną, którą traci, nie opuściwszy przecież jej ziemi i tęsknoty do przedmiotu marzenia, fantazji, chwilami prawie efemerydy niknącej i nieosiągalnej – po drugiej stronie Oceanu Atlantyckiego. Mistrzostwo Kazana widać przede wszystkim w zobrazowaniu tęsknoty za tolerancją i lepszą przyszłością, za rozwojem zamiast degradacji, za wolnością prawdziwą i za ucieczką do lepszego świata, w którym wartość pracy i wartość marzeń zyskują realistyczny, dotykalny i nieulotny wymiar. W dużej mierze widać tu pochwałę:

  • żelaznej konsekwencji,
  • walecznego uporu,
  • nieustępliwości i odwagi w realizowaniu marzenia,
  • choćby w spełnianiu miało okazywać się najtrudniejsze z trudnych.

Oprócz Oskara za najlepszą scenografię w filmie czarno-białym, film uzyskał Złoty Glob za najlepszą reżyserię i nagrodę dla Stathisa Giallelisa za najlepszą rolę początkującego aktora – wśród nagród oskarowych warto wspomnieć nominacje dla najlepszego filmu, najlepszego reżysera i najlepszego scenariusza.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*